“Ekoloji proseslərin maye dinamikası əsasında modelləşdirilməsi”Mövzu planı

Fənnin predmeti, vəzifələri və əhəmiyyəti. Atmosfer çirkləndiricilərinin yayılmasının maye dinamikası əsasında modelləşdirilməsi. Ekoloji proseslərin maye dinamikası əsasında modelləşdirilməsinin əsas prinsipləri. Ümumi anlayış. Atmosfer çirkləndiriciləri və onun növləri, Atmosferdə hava axınlarının əsas xüsusiyyətləri, Atmosfer çirklənməsinin riyazi modelləri, Maye dinamikası və atmosfer proseslərinin modelləşdirilməsi.

Çaylarda və göllərdə çirkləndirici maddələrin daşınması və yayılmasının hidrodinamik modelləşdirilməsiş Çay və göllərdə suyun hərəkət dinamikası. Çirkləndiricilərin daşınma mexanizmləri: Adveksiya və diffuziya. Hidrodinamik modelləşdirmənin mərhələləri və proqram təminatları. Çay və göl modellərinin müqayisəsi və fərqləri.

Dəniz və okeanlarda neft çirklənməsinin yayılma proseslərinin modelləşdirilməsi. Dənizlərdə neft çirklənməsinin qlobal miqyası və təhlükələri. Neftin dənizdə davranışı: "Aşınma" (Weathering) prosesləri. Kompüterdə modelləş- dirmə mexanizmi və Lagrangian metodu. Neft dağılmalarını modelləşdirən əsas proqram təminatları.

Şəhər mühitində hava axınlarının və atmosfer çirklənməsinin CFD üsulları ilə modelləşdiril-məsi. Şəhər mühitində hava axınları haqqında ümumi məlumat. Atmosfer çirklənməsinin şəhər mühitində yayılması. Şəhər hava axınlarının riyazi modelləri. CFD modelləşdirməsinin mərhələləri. Modelləşdirməyə təsir edən əsas amillər.

Yeraltı sularda çirkləndiricilərin hərəkətinin və yayılmasının modelləşdirilməsi. Yeraltı sular haqqında ümumi anlayış. Yeraltı sularda çirkləndiricilərin hərəkət mexanizmi. Yeraltı sularda axın proseslərinin hidrodinamik əsasları. Çirkləndiricilərin daşınmasının riyazi modelləri. Yeraltı suların CFD və hidrogeoloji modelləşdirilməsi.

Tullantı sularının təmizlənməsi proseslərində maye axınlarının modelləşdirilməsi. Tullantı sularının təmizlənməsində modelləşdirmənin fundamental əsasları və əhəmiyyəti. Hidrodinamiki modellərin təsnifatı: Makroskopik və mikroskopik modellər. Hesablama Mayeləri Dinamikası (CFD) metodunun tullantı sularında tətbiqi və idarəedici tənliklər. GPS-X və SUMO proqramlarda maye axınlarının modelləşdirilməsi prinsipləri: Ardıcıl CSTR hidravlikası.

Su hövzələrində temperatur, sıxlıq və qarışma proseslərinin hidrodinamik modelləşdirilməsi. Su hövzələrində hidrodinamik proseslər haqqında ümumi anlayış. Temperaturun suyun hərəkətinə və ekosistemlərə təsiri. Su hövzələrində qarışma mexanizmləri. Göllərdə və su anbarlarında hidrodinamik modelləşdirmə. Riyazi modellər və CFD üsullarının tətbiqi.

İqlim dəyişikliklərinin su dövranı və hidrodinamik proseslərə təsirinin modelləşdirilməsi. İqlim dəyişikliklərinin əsas təsir amilləri, İqlim–su sisteminin qarşılıqlı əlaqəsi, Su dövranına təsirlər, Hidrodinamik proseslərə təsirlər, İqlim təsirlərinin hidrodinamik modelləşdirilməsi, Konseptual model: İqlim dəyişməsi və göl hidrodinamikası.

Torpaq eroziyasının su axınları və hidrodinamik proseslər əsasında modelləşdirilməsi.

Atmosferdə istixana qazlarının yayılmasının və daşınmasının modelləşdirilməsi. Atmosfer ekologiyası və istixana qazlarının fiziki xüsusiyyətləri, Daşınma və yayılmanın riyazi- mexaniki əsasları, Modelləşdirmə yanaşmaları: Eyler və Laqranj modelləri, Müasir qlobal və regional proqram kompleksləri- WRF-Chem, FLEXPART və HYSPLIT modelləri.

Ekoloji fövqəladə hallarda maye və qaz axınlarının yayılma proseslərinin modelləş- dirilməsi.Ekoloji fövqəladə halların təsnifatı və modelləşdirmənin məqsədləri, Maye axınlarının yayılmasının riyazi modelləşdirilməsi, Qaz axınlarının atmosferdə yayılma modelləri, Rəqəmsal üsullar və müasir proqram təminatları (CFD və GIS).

Kənd təsərrüfatında suvarma sistemlərinin maye dinamikası əsasında optimallaşdırılma- sı. Hidrodinamikanın fundamental qanunları və suvarma sistemlərinə tətbiqi, Müasir suvarma sistemlərinin hidravlik xüsusiyyətləri, Suvarma şəbəkələrinin riyazi modelləşdirilməsi və optimallaşdırma meyarları, Enerji səmərəliliyi və iqtisadi-ekoloji qiymətləndirmə.

Biofilmlərdə və bioloji təmizləmə sistemlərində maye dinamikasının modelləş- dirilməsi. Bioloji təmizləmə sistemlərində maye hərəkətinin fizikası, Biofilmlərin hidrodinamik xüsusiyyətləri və struktur modelləri, Bioreaktorların CFD (Hesablama Maye Dinami- kası) modelləşdirilməsi, Regional keys və ekoloji-texnoloji optimallaşdırma

Biofilmlərdə və bioloji təmizləmə sistemlərində maye dinamikasının modelləş- dirilməsi. Bioloji təmizləmə sistemlərində maye hərəkətinin fizikası, Biofilmlərin hidrodinamik xüsusiyyətləri və struktur modelləri, Bioreaktorların CFD (Hesablama Maye Dinami- kası) modelləşdirilməsi, Regional keys və ekoloji-texnoloji optimallaşdırma

İqlim dəyişiklikləri şəraitində daşqın proseslə-rinin maye dinamikası əsasında proqnozlaşdı- rılması.