Mühəndis qrafikası və dizaynıSillabus

Fənn kodu

İF-3940yİTT

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Payız semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) mühazirə- 30 saat, b) laboratoriya -15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 105 saat – sərbəst iş b) 30 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı və s.

“Mühəndis qrafikası və dizaynı” fənni – mühəndis qrafikasınının bütün bölmə¬lərini və Mühəndis və kompüter qrafikasının əsaslarını özündə birləşdirir və bakalavr hazırlığının əsasını təşkil edən ümumitexniki fənlərdən biridir. «Mühəndis və kompüter qrafikası»nın öyrənilməsində əsas məqsəd: rəqəmli hesablama kompleksləri və ənənəvi üsullarda istifadə olunan vasitələrlə cizgilərin realistik 3D modellərin alınması, 2D cizgi¬lərin və sxemlərin çəkilməsi, hesablan¬ması, emalı, saxlanması, redaktəsi, çapı və s ilə məş¬ğul olan sahədir. « Mühəndis qrafikası və dizaynı » mühəndis-texniki təhsilin for¬malaş¬ması və mənimsənilməsi işində əsas fənlərdən biri sayılır.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   AutoCAD proqramının interfeysi. Hal sətrinin əmrləri. İkiölçülü koordinat sistemi. AutoCAD proqramında qatlar. Draw lövhəsinin bəzi əmrləri.(M)Mühazirə
2. 2.
   AutoCAD proqramında obyektlərin seçilməsi üsulları. Modify (redaktəetmə) lövhəsinin bəzi əmrləri. AutoCAD proqramında ölçülərin qoyulması və stillər.(M)Mühazirə
3. 3.
   Mühəndis qrafikası və dizaynnın predmeti. Çertyojların tərtibi üçün bəzi standartlar. Həndəsi qurmalar. İki düz xəttin, düz xətlə çev¬rənin və iki çevrənin qovuşması. Maillik və konusluq.(M)Mühazirə
4. 4.
   Ortoqonal proeksiyalama metodu. Nöqtənin iki və üç proeksiya müstəvisinə ortoqonal proyeksiyalanması. Nöqtənin xüsusi halları.(M)Mühazirə
5. 5.
   Düz xəttin proyek¬si¬ya¬ları. Düz xəttin xüsusi halları. Nöqtənin düz xəttə mənsub olması. Düz xəttin izləri və əsl boyunun təyini (düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu). İki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətləri. (M)Mühazirə
6. 6.
   Müstəvinin verilmə üsulları. Nöqtə və düz xəttin müstəviyə mənsub olması. Müstəvilə düz xəttin və iki müstəvinin kəsişməsi (xüsusi hal).(M) Mühazirə
7. 7.
   Müstəvinin verilmə üsulları. Nöqtə və düz xəttin müstəviyə mənsub olması. Müstəvilə düz xəttin və iki müstəvinin kəsişməsi (xüsusi hal).(M) Mühazirə
8. 8.
   AutoCAD proqramında 3D modelləmədə koordinat sistemləri. İstifadəçi koordinat siseminin (İKS) əmrləri. 3D modelləmədə qurma və redaktəetmə əmrləri. AutoCAD proqramında materiallar, teksturalar, işıq effekti, kameranın tətbiqilə üçölçülü realistik görünüşlərin alınması, faylda saxlanması.(M)Mühazirə
9. 9.
   Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. Modelin verilmiş iki görünüşünə görə üçüncü görünüşün və lazımı kəsiklərinin verilməsi.(M)Mühazirə
10. 10.
    Naturadan detalların görünüşlərinin, kəsik və en kəsiklərinin qurulması qaydası. Aksonometrik proyeksiyalar haqqında.(M)Mühazirə
11. 11.
    Detal birləşmələri haqqında ümumi məlumat. Söküləbilən bir-ləşmələr. Detallarda və birləşmələrdə yivlərin təsviri və işarə olunması. Standart yivli detalların cizgisi. (M)Mühazirə
12. 12.
    Detal birləşmələrində istifadə edilən emprik düsturlar. Bolt birləşməsinin hesablanması və çəkilməsi. Söküləbilməyən birləşmələr. Qaynaq, lehim və yapışqan birləşmələrinin çertyojda təsviri.(M)Mühazirə
13. 13.
    Detal birləşmələrində istifadə edilən emprik düsturlar. Bolt birləşməsinin hesablanması və çəkilməsi. Söküləbilməyən birləşmələr. Qaynaq, lehim və yapışqan birləşmələrinin çertyojda təsviri.(M)Mühazirə
14. 14.
    Eskizlər və işçi çertyojlar. Naturadan verilmiş detalın eskizinin çəkilməsi.(M) Mühazirə
15. 15.
    Yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. Yığım vahidinin ümumi görünüş çertyoju şərtiliklər və sadələşmələr haqqında. Təsnifat cədvəli. Yığım vahidinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı. AutoCAD proqramında 3D modeldən İnventor əlavəsinin tətbiqilə avtomatik 2D cizgilərin alınması və çapı. (M)Mühazirə
16. 16.
    LAB. №1. Təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. AutoCAD proqramı ilə tanışlıq. Line və Mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması(L)Laboratoriya
17. 17.
    LAB. №2. Sadə və mürəkkəb konturların çəkilməsi.Laboratoriya
18. 18.
    LAB. №3. Koordinatları ilə verilmiş nöqtənin hər üç proeksiyasının və fəzadakı əyani təsvirinin qurulması.Laboratoriya
19. 19.
    LAB. №4. Verilmiş modellərin iki görünüşə görə üçüncü görünü-şü¬nün və lazımı kəsiklərinin veriməsi.Laboratoriya
20. 20.
    LAB. №5. Verilmiş 3D modelə görə hər üç görünüşün və lazımı kəsiklərinin veriməsi. 3D modelin qurulmasıLaboratoriya
21. 21.
    LAB. №6. Emprik düsturlardan istifadə etməklə söküləbilən de-tal¬lardan (bolt) ibarət birləşmələrin cizgiləri və üçölçülü model¬lərinin qurulmasıLaboratoriya

    LAB. №6. Emprik düsturlardan istifadə etməklə söküləbilən de-tal¬lardan (bolt) ibarət birləşmələrin cizgiləri və üçölçülü model¬lərinin qurulması

22. 22.
    LAB. №7. Söküləbilməyən detallardan ibarət birləşmələrin ciz¬giləri və üçölçülü modellərinin qurulmasıLaboratoriya
23. 23.
    LAB. №8. Prinsipial elektrik sxemlərinin qrafiki elementlətrindən ibarət blokların yaradılması və faylda saxlanması. Blok kimi faylda saxlanmış prinsipial elektrik sxeminin qrafiki elementlərindən istifadə etməklə onun tərtibi.Laboratoriya
24. 24.
    LAB. №9.Naturadan verilmiş yivli detalın 3D modelinin qurul-ması, material, tekstura, işıq effekti və kameranın tətbiqilə realistik görünüşün alınması.Laboratoriya
25. 25.
    LAB. №10. Yığımın ümumi görünüş cizgisindən detalların hissə¬lərə ayrılmsı, realistik 3D modeli, avtomatik 2D cizgisinin alınması və çapı.Laboratoriya
26. 26.
    1-ci tapşırıq: Həndəsi qurmalardan istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsi.Sərbəst iş
27. 27.
    2-ci tapşırıq: Konusluqdan istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsiSərbəst iş
28. 28.
    3-cü tapşırıq: Düz xətt bəhsinə aid tapşırıqlar.Sərbəst iş
29. 29.
    4-cü tapşırıq: : Xüsusi vəziyyətdə verilmiş müstəvilərlə kəsilmiş fəza fi-qu¬¬runun hər üç proyeksiyasının qurulmasıSərbəst iş
30. 30.
    5-ci tapşırıq: İki görünüşə görə üçüncü görünüşün qurulması və kəsik¬lərin verilməsi.Sərbəst iş
31. 31.
    6-ci tapşırıq: Əyani təsvirlə verilmiş modelin lazımı kəsik verməklə hər üç görünüşünün çəkilməsi.Sərbəst iş
32. 32.
    7-ci tapşırıq: Sökülə bilən birləşmələrdə istifadə edilən standart bir¬ləş¬dirici detalların ölçülərini standartdan seçməklə çəkilməsi.Sərbəst iş
33. 33.
    -ci tapşırıq: Emprik düsturlardan istifadə etməklə Vint birləşməsinin çəkilməsi.Sərbəst iş
34. 34.
    9-cu tapşırıq: Naturadan verilmiş detalın eskizinin çəkilməsi.Sərbəst iş
35. 35.
    10-cu tapşırıq: Verilmiş yığım vahidinin ümumi görünüş çertyojundan bir ədəd detalın eskizinin çəkilməsi.Sərbəst iş

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.