Əmək qanunvericiliyiSillabus

Fənn kodu

İFS-2635y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

240

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

30 saat - müzahirı 30 saat - seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

60 saat - TSİ 60 saat - MRTSİ

Əmək qanunvericiliyi fənninin hədəfi tələbələrdə əmək münasibətlərinin hüquqi əsaslarını,əmək hüququnun prinsiplərini və işçi ilə işəgötürən arasındakı münasibətləri tənzimləyən qaydaları öyrətmək,onların hüquqi düşüncə tərzini və praktiki tətbiq bacarıqlarını formalaşdırmaqdır. Fənnin əsas məqsədi tələbələdə əmək hüququnun nəzəri və praktiki əsasları üzrə sistemli biliklərin formalaşdırılması,əmək münasibətlərinin hüquqi tənzimlənməsi mexanizmlərinin mənimsədilməsi və əldə olunan biliklərin praktik fəaliyyətdə tətbiqi bacarığının inkişaf etdirilməsidir.

• mühazirə
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Əmək hüququnun anlayışı, siste,mənbələri,prinsipləri.Əmək hüququnun digər hüq hüquq sahələri ilə qarşılıqlı əlaqəsi.Mühazirə

   Əmək hüququ işçilərlə işəgötürənlər arasında yaranan əmək münasibətlərini tənzimləyən hüquq sahəsidir. Onun əsas məqsədi işçilərin hüquqlarını qorumaq, əmək şəraitini təmin etmək və tərəflər arasında münasibətləri nizamlamaqdır. Əmək hüququnun sistemi ümumi və xüsusi hissələrdən ibarətdir. Ümumi hissəyə əmək hüququnun anlayışı, prinsipləri və mənbələri, xüsusi hissəyə isə əmək müqaviləsi, iş vaxtı, istirahət vaxtı, əməkhaqqı və əmək mübahisələri daxildir. Əmək hüququnun mənbələri Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, Əmək Məcəlləsi, digər normativ hüquqi aktlar və müvafiq beynəlxalq müqavilələrdir. Əmək hüququnun əsas prinsipləri əmək azadlığı, bərabərlik, ayrı-seçkiliyin qadağan edilməsi, təhlükəsiz əmək şəraiti, əməyin ədalətli ödənilməsi və işçilərin hüquqlarının müdafiəsidir.

   • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
   • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
   • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarını izah edir.
   • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir.
   • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
2. 2.
   Əmək hüququnun subyektləri. (Əmək Məcəlləsinin 3-cü maddəsində qeyd olunan əsas məfhumların anlayışları).Əmək hüquq münasibətlərinin bəzi mülki hüquq münasibətləri ilə oxşar və fərqli cəhətləri.Mühazirə

   Əmək hüququnun subyektləri əmək münasibətlərində iştirak edən və əmək hüquq və vəzifələrinə malik olan şəxslərdir. Onlara aşağıdakılar daxildir: İşçilər – əmək müqaviləsi əsasında işləyən, əmək funksiyasını yerinə yetirən şəxslərdir. İşəgötürənlər – işçiləri işə qəbul edən, onların əməyini təşkil edən və əməkhaqqı ödəyən fiziki və ya hüquqi şəxslərdir. Həmkarlar ittifaqları – işçilərin əmək və sosial hüquqlarını müdafiə edən təşkilatlardır. Dövlət orqanları – əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına nəzarət edən və əmək münasibətlərini tənzimləyən qurumlardır.

   • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir.
   • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
   • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarını izah edir.
   • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
   • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarını izah edir.
   • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
   • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarını izah edir.
3. 3.
   Əmək müqaviləsi (anlayışı, tərəfləri, məzmunu , forması, müddəti,baglanması qaydası, əmək müqaviləsinə xitam olunma əsasları, əmək müqaviləsinin sənədləşdirilməsi qaydası)Mühazirə

   • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
   • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir
   • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
   • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
4. 4.
   Əmək şəraiti, əmək funksiyası, əmək şəraitinin şərtlərinin dəyişdirilməsiMühazirə
5. 5.
   İş və istirahət vaxtı:iş vaxtının anlayışı,növləri və tənzimlənməsi qaydaları,istirahət vaxtının anlayışı və növləriMühazirə

   ş vaxtı əmək münasibətlərinin əsas elementlərindən biridir. Onun düzgün müəyyən edilməsi işçinin əmək hüquqlarının qorunmasına, əmək məhsuldarlığının artırılmasına və işlə istirahət arasında tarazlığın yaradılmasına kömək edir.

   • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
   • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarınıizah edir.
   • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
   • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əməkmübahisələrini izah edir
   • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
6. 6.
   Məzuniyyət hüququ (növləri,müddətləri,həyata keçirilməsi qaydaları).Mühazirə

   Məzuniyyət hüququ işçinin əmək fəaliyyəti dövründə istirahət etmək, sağlamlığını qorumaq və əmək qabiliyyətini bərpa etmək hüququdur. Azərbaycan Respublikasının əmək qanunvericiliyinə əsasən, işçilər əmək məzuniyyəti, sosial məzuniyyət, təhsil məzuniyyəti və yaradıcılıq məzuniyyəti kimi məzuniyyət növlərindən istifadə edə bilərlər.

   • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarını izah edir.
   • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
   • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
   • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
   • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir.
7. 7.
   Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsi qaydaları, əmək münasibətlərinə xitam verilərkən məzuniyyət hüququnun tənzimlənməsi qaydası.Mühazirə

   əzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsi Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi ilə tənzimlənir. İşçi qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada məzuniyyətə çıxmaq hüququna malikdir. Məzuniyyət, əsasən, işçinin müraciəti və işəgötürənin müvafiq əmri əsasında rəsmiləşdirilir. Əmək məzuniyyətinin müddəti, vaxtı və ödəniş qaydaları qanunvericiliyə uyğun müəyyən edilir. Məzuniyyət növündən asılı olaraq müvafiq sənədlər də tələb oluna bilər.

   • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
   • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
   • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarını izah edir.
   • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
   • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir
8. 8.
   Əməyin ödənilməsi normaları (əmək haqqı,anlayışı və hüquqi cəhətdən tənzimlənməsi)Mühazirə
9. 9.
   Əmək müqaviləsinə xitam verilməsinin əsasları və qaydaları. Əmək müqaviləsinə xitam verilərkən işçilərin təminatları.Mühazirə

   Əmək müqaviləsinə xitam verilməsi işçi ilə işəgötürən arasında əmək münasibətlərinin qanunla müəyyən edilmiş əsaslarla sona çatdırılmasıdır. Bu proses Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi ilə tənzimlənir. Əmək müqaviləsinə xitam verilərkən işçinin hüquqları qorunmalı və qanunvericiliyin tələblərinə əməl edilməlidir.

   • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
   • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
   • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
   • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir
   • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏTkonvensiyalarını izah edir.
10. 10.
    MEXANIKI DALĞALAR VƏ ONLARI XARAKTERIZƏ EDƏN KƏMIY-YƏTLƏR. Mühazirə

    Bu mövzuda mexaniki dalğaların yaranma mexanizmi, yayılma şəraiti və əsas növləri öyrənilir. Dalğaların yalnız maddi mühitdə yayıldığı, elastik mühitdə hissəciklərin rəqsi nəticəsində enerjinin bir nöqtədən digərinə ötürülməsi prinsipi izah edilir. Eninə və uzununa mexaniki dalğaların xüsusiyyətləri, onların yaranma şəraiti və müxtəlif mühitlərdə yayılması təhlil olunur. Mövzuda dalğaları xarakterizə edən əsas fiziki kəmiyyətlər – amplituda, period, tezlik, dalğa uzunluğu, faza, faza fərqi və dalğanın yayılma sürəti ətraflı izah edilir. Bu kəmiyyətlər arasındakı riyazi əlaqələr, xüsusilə v=λf düsturu əsasında dalğaların yayılma qanunauyğunluqları araşdırılır. Dalğa tənliyi, harmonik dalğaların təsviri və dalğaların qrafik analizi də mövzunun əsas hissəsini təşkil edir. Həmçinin mexaniki dalğaların əks olunması, sınması, interferensiyası, difraksiyası və dayanıq (dayanan) dalğaların yaranması kimi əsas dalğa hadisələri nəzərdən keçirilir. Mövzu çərçivəsində səs dalğaları, seysmik dalğalar, su səthi dalğaları və mühəndislikdə istifadə olunan ultrasəs texnologiyaları kimi praktik tətbiqlərə də yer verilir. Bu mövzu tələbələrdə mexaniki dalğaların fiziki mahiyyətini anlamaq, onları xarakterizə edən kəmiyyətlər arasında əlaqələri müəyyən etmək, dalğa hadisələrini təhlil etmək və mühə

11. 11.
    Əməyin mühafizəsi (anlayışı,məzmunu və əhəmiyyəti), işçinin əməyin mühafizəsi hüququnun həyata keçirilməsi üçün təminatları.Mühazirə

    Əməyin mühafizəsi işçilərin əmək fəaliyyəti zamanı həyatının, sağlamlığının və əmək qabiliyyətinin qorunmasına yönəlmiş hüquqi, sosial-iqtisadi, təşkilati, texniki və sanitariya-gigiyena tədbirləri sistemidir. Əməyin mühafizəsinin əsas məqsədi iş yerlərində təhlükəsiz və sağlam əmək şəraitinin yaradılması, istehsalat qəzalarının və peşə xəstəliklərinin qarşısının alınmasıdır.

    • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
    • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
    • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarını izah edir.
    • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
    • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir.
12. 12.
    Əmək mübahisələri (anlayışı, təsnifatı və növləri)Mühazirə

    Əmək mübahisələri işçi ilə işəgötürən arasında əmək qanunvericiliyinin, əmək müqaviləsinin və digər əmək hüquqlarının tətbiqi ilə bağlı yaranan fikir ayrılıqlarıdır. Bu mübahisələr əməkhaqqının ödənilməsi, iş vaxtı, məzuniyyət, əmək müqaviləsinə xitam verilməsi, işə bərpa və digər əmək məsələləri ilə əlaqədar yarana bilər. Əmək mübahisələrinin növləri Fərdi əmək mübahisələri: Bir işçi ilə işəgötürən arasında yaranan mübahisələrdir. Kollektiv əmək mübahisələri: İşçilər kollektivi və ya onların nümayəndələri ilə işəgötürən arasında əmək şəraiti və kollektiv əmək hüquqları ilə bağlı yaranan mübahisələrdir.

    • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
    • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
    • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir.
    • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
    • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarınıizah edir.
13. 13.
    Əmək intizamı (anlayışı,məzmunu,əhəmiyyəti və möhkəmləndirilməsi metodları), əmək və icra intizamının təmin edilməsi qaydaları.Mühazirə

    Əmək intizamı işçilərin əmək qanunvericiliyinə, əmək müqaviləsinə, daxili intizam qaydalarına və iş yerində müəyyən edilmiş tələblərə əməl etməsidir. Əmək intizamının əsas məqsədi iş prosesinin düzgün təşkili, işçilərin məsuliyyətinin artırılması və əmək fəaliyyətinin səmərəli həyata keçirilməsidir. Əmək intizamının əsas qaydaları İşə vaxtında gəlmək və iş vaxtına riayət etmək. Əmək vəzifələrini düzgün və məsuliyyətlə yerinə yetirmək. Daxili intizam və təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmək. İşəgötürənin qanuni göstərişlərini yerinə yetirmək. İş yoldaşları ilə etik davranış qaydalarına riayət etmək.

    • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
    • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
    • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir.
    • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏTkonvensiyalarını izah edir.
    • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
14. 14.
    Əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimlənməsi (anlayışı,subyektləri və mənbələri)Mühazirə

    Əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimlənməsi işçilərin əmək hüquqlarının qorunması, təhlükəsiz əmək şəraitinin yaradılması və əmək münasibətlərinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması məqsədilə dövlətlər arasında qəbul edilən müqavilə, konvensiya və tövsiyələr sistemidir. Bu sahədə əsas rolu Beynəlxalq Əmək Təşkilatı (BƏT) oynayır. BƏT əmək hüquqları, bərabərlik, məcburi əməyin aradan qaldırılması, uşaq əməyinin qarşısının alınması və layiqli əmək şəraitinin təmin edilməsi istiqamətində beynəlxalq standartlar müəyyən edir. Əsas beynəlxalq sənədlər Beynəlxalq Əmək Təşkilatının konvensiyaları və tövsiyələri. İnsan Hüquqları Ümumi Bəyannaməsi. İqtisadi, Sosial və Mədəni Hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt. Avropa Sosial Xartiyası.

    • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
    • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
    • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir.
    • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏT konvensiyalarını izah edir.
    • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.
15. 15.
    Beynəlxalq əmək hüququ və BƏT konvensiyalarıMühazirə

    Əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimlənməsi işçilərin əmək hüquqlarının qorunması, təhlükəsiz əmək şəraitinin yaradılması və əmək münasibətlərinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması məqsədilə dövlətlər arasında qəbul edilən müqavilə, konvensiya və tövsiyələr sistemidir.

    • • FTN1: Əmək hüququnun prinsiplərini,subyektlərini və əmək müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərini izah edir.
    • • FTN4: Əmək müqaviləsi tərəflərinin maddi məsuliyyətini,əməyin mühafizəsini və əmək mübahisələrini izah edir.
    • • FTN2: Əmək şəraitini,iş və istirahət vaxtını,məzuniyyət hüququnu izah edir.
    • • FTN5: Əmək intizamını,əməyin beynəlxalq hüquqi tənzimləməsini və BƏTkonvensiyalarını izah edir.
    • • FTN3: Məzuniyyət hüququnun həyata keçirilməsini,əmək haqqı və əmək müqaviləsinə xitam qaydalarını izah edir.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.