Mühəndis və Kompüter qrafikasıSillabus

Fənn kodu

İF-3938PA

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Payız semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) mühazirə-15 saat, b) seminar-30 saat, c) laboratoriya-15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

120 saat

«Kompüter qrafikası» fənni – mühəndis qrafikasınının bütün bölmələrini və maşın qrafikasının əsaslarını özündə birləşdirir və bakalavr hazırlığının əsasını təşkil edən fənlərdən biridir. «Kompüter qrafikası»nın öyrənilməsində əsas məqsəd: tələbələrə cisim-lərin ortogonal proyeksiyalanmaya əsaslanan və KSVS uyğyn təsvirləri əldə etmək yollarını və əksinə cizgilərə əsasən onların fəza formaların müəyyən edilməsi ilə bağlı məsələləri həll etmək bacarığını öyrədir. «Kompüter qrafikası» mühəndis-texniki təhsilin formalaşması və mənimsənilməsi işində əsas fənlərdən biri sayılır.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Mühəndis və kompüter qrafikasının pred¬meti. Rastr, vektor, fraktal qrafikanın for¬ma¬tı və proqram təminatları. Rənglər haq¬qında. Çertyojların tərtibi üçün bəzi stan-dartlar. Həndəsi qurmalar.(M)Mühazirə
2. 2.
   Nöqtə. Nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. Düz xəttin proyek-siyaları, izləri və əsl boyu¬nun təyini (düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu). Nöqtənin düz xəttə mənsub olması. İki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətləri.(M)Mühazirə
3. 3.
   Müstəvinin verilmə üsulları. Nöqtə və xəttin müstəviyə mənsub olması. Müstəvilə düz xəttin və iki müstəvinin qarşılıqlı vəziyyəti.(M)Mühazirə
4. 4.
   Çoxüzlülər və fırlanma səthlərinin orto¬qo¬nal proyeksiyaları. Nöqtə və xətlərin səth¬lərə mənsubluğu. Səthlərin düz xət və müs¬təvilə kəsişməsi (xüsusi hal).(M)Mühazirə
5. 5.
   Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. Naturadan detalların görünüşl¬ərinin, kəsik və en kəsiklərinin qurulması qay¬dası. Aksonometrik proyeksiyalar haq-qında.(M)Mühazirə
6. 6.
   Detal birləşmələri haqqında ümumi məlu¬mat. Detallarda və bir¬ləş-mələrdə yivlərin təsviri və işarə olunması. Standart yivli de¬tal¬¬ların cizgisi. Detal birləşmələrində isti-fadə edilən emprik düs¬tur¬lar. Qaynaq, le¬him və yapışqan birləşmələrinin çertyoj¬da təsviri. Digər növ birləşmələr və ötür¬mə-lərin cizgidə təsviri. Prinsipial elektrik sxe¬minin tərtibi qaydası və elementlərin qrafiki işarəsi.(M)Mühazirə
7. 7.
   Eskizlər və işçi çertyojlar. Yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. Yığım vahidinin ümumi görünüş çertyoju şərtiliklər və sadələş¬mə¬lər haqqında. Təsnifat cədvəli. Yığım vahi¬dinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı.(M)Mühazirə
8. 8.
   Vizualizasiya. Kamera, tekstura, material, işıqdan istifadə etmək¬lə detalların realistik (Render) təsvirlərinin alınması ardıcıllığı. Modellərin çapı. 3D modeldən avtomatik 2D cizgilərin qurulması.(M)Mühazirə
9. 9.
   Çertyoj standartları: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti işarələri, çertyojda ölçülərin göstərilməsi. Əsas yazının yerinə yetirilməsi.(S) Məşğələ
10. 10.
    Həndəsi qurmalar. Qovuşmalar. İki düz xəttin qo¬vuş¬¬ması. Düz xətlə çevrənin və iki çevrənin qovuş¬ması. Sadə konturların çəkil¬məsinə aid məşğələ. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1- ci məsələ).(S)Məşğələ
11. 11.
    Maillikdən istifadə etməklə profillərin qurulması. 1 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
12. 12.
    Çertyojların tərtibinin nəzəri əsasları. Nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. Ümumi və xüsusi vəziyyətdə olan nöqtələrin təsviri 2 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1-ci məsələ).(S)Məşğələ
13. 13.
    ÇDuz xəttin kompleks çertyoju, xüsusi vəziyyətləri, izləri haqqında. Proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu ilə düz xətt parçasının əsl boyunun qurulması. İki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziy-yətinə aid məşğələ.(S)Məşğələ
14. 14.
    Müstəvinin verilmə üsulları və xüsusi vəziyyətli müs¬təvilər. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması (xüsusi hal). Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsinə aid məşğələ (xüsusi hal).(S) Məşğələ
15. 15.
    Səthlərin (prizma, piramida, silindr, konus) çertyojda təsviri. Nöqtə və xəttin səthlərə mənsub olması. Səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi (xüsusi hal). 2 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
16. 16.
    Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər, en kəsiklər. Sadə fəza fiqurlarının görünüşlərinin qurulmasına aid fərdi tapşırıgların yerinə yetirilməsi. 3 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1-ci məsələ, ənənəvi üsulla və AutoCAD proqramında).(S)Məşğələ
17. 17.
    Kvadrat, çevrənin və naturadan verilmiş detalın aksonometrik proyeksiyaları. 3 №-li sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
18. 18.
    Yivli. Standart yivli birləşdirici detalların cizgilərininə aid məş¬ğələ. 4 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (1-ci məsələ).(S)Məşğələ
19. 19.
    Yivli birləşmələr. Emprik düsturlardan istifadə etməklə bolt, vint birləşməsi və onun elementlərinin cizgilərinin tərtibinə aid məşğələ.(S)Məşğələ
20. 20.
    Sökülməyən birləşmələr, birləşmələrin digər növləri və ötürmələr. Qaynaq, lehim, yapışqan birləşmələrinin təs¬viri və işarə olunmasına aid məşğələ. 4 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
21. 21.
    Prinsipial elektrik sxeminin tərtibi və elementlərinin qrafiki şərti işarələnməsinə aid məşğələ. 5 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (1-ci məsələ).(S)Məşğələ
22. 22.
    Eskizlər. Eskizlər haqqında məlumat, yerinə-yetirilməsi ardıcıllığı və tətbiq sahələri. Yığımın ümumi görünüş cizgisi. Yığım cizgisində istifadə edilən şərtiliklər və sadələşdirmələr. Yığım vahidinin ümumi görünüş cizgi¬sinin oxunması və eskizinin çəkilməsinə aid məşğələ. 5 №-li sərbət işin tapşırığının verilməsi (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
23. 23.
    Yığım vahidinin ümumi görünüş cizgisinin hissələrinin AutoCAD proqramında 3D model kimi yerinə yetirilməsi və vizualizasiyası-dizaynı. İnventor əlavəsinin tətbiqilə 3D modeldən avtomatik 2D cizgilərin qurulması.(S)Məşğələ
24. 24.
    1-ci tapşırıq: Həndəsi qurmalardan istifadə edərək yastı konturun cizgisinin çəkilməsi. Sərbəst iş
25. 25.
    2-ci tapşırıq: Maillikdən istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsiSərbəst iş
26. 26.
    3-cü tapşırıq: Verilmiş koordinatlarla nöqtənin hər üç proyek¬siyasını epürdə və fəzada qurulması.Sərbəst iş
27. 27.
    4-cü tapşırıq: Xüsusi vəziyyətdə verilmiş müstəvilə kəsilmiş fəza fiqurunun hər üç proyeksiyasının qurulması.Sərbəst iş
28. 28.
    5-ci tapşırıq: İki görünüşə görə üçüncü görünüşün qurulması və kəsiklərin verilməsi.Sərbəst iş
29. 29.
    6-cı tapşırıq: Əyani təsvirlə verilmiş modelin lazımı kəsik ver¬məklə hər üç görünüşünün çəkilməsi.Sərbəst iş
30. 30.
    7-ci tapşırıq: Sökülə bilən birləşmələrdə istifadə edilən standart birləşdirici detalların ölçülərini standartdan seç-məklə çəkilməsi.Sərbəst iş
31. 31.
    8-ci tapşırıq: Detalların, sökülə bilən (emprik düsturlardan istifadə etməklə bolt və vint birləşməsi) və ya söküləbilməyən (qaynaq, lehim, yapışqan) birləşmələrinin cizgisini tərtibi.Sərbəst iş
32. 32.
    9-cu tapşırıq: Prinsipial elektrik sxeminin tərtibi. Sərbəst iş

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.