Tərsimi Həndəsə və kompüter qrafikasıSillabus

Fənn kodu

İF-3929yMM

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

mühazirə -15 saat. seminar- 30 saat. laboratoriya- 15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

TSİ- 90, MRTSİ-30

«Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikası» fənni – Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikasının bütün bölmələrini özündə birləşdirir və bakalavr hazırlığının əsasını təşkil edən ümumitexniki fənlərdən biridir. «Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikası»nın öyrənil¬məsində əsas məqsəd: rəqəmli hesablama kompleksləri və ənənəvi üsullarda istifadə olunan vasitələrlə texniki sxemlərin və 2D cizgilərin çəkilməsi, oxunması, hesab¬lan¬ması, emalı, saxlanması, redaktəsi, 3D modelləməsi, dizaynı, çapı və s ilə məşğul olan sahədir. «Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikası» mühəndis-texniki təhsilin formalaş¬ması və mənim¬sənilməsi işində əsas fənlərdən biri sayılır.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikasının predmeti. Çertyojların tərtibi üçün bəzi standartlar. Həndəsi qurmalar.(M)Mühazirə
2. 2.
   Nöqtə. Nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. Düz xəttin proyek¬si-ya¬ları, izləri və əsl boyunun təyini (düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu). Nöqtənin düz xəttə mənsub olması. İki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətləri.(M)Mühazirə
3. 3.
   Müstəvinin verilmə üsulları. Nöqtə və xəttin müstəviyə mənsub olması. Müstəvilə düz xəttin və iki müstəvinin qarşılıqlı vəziyyəti.(M)Mühazirə
4. 4.
   Çoxüzlülər və fırlanma səthlərinin ortoqonal proyeksiyaları. Nöqtə və xətlərin səthlərə mənsubluğu. Səthlərin düz xət və müstəvilə kəsişməsi (xüsusi hal).(M)Mühazirə
5. 5.
   Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. Naturadan detalların görünüşlərinin, kəsik və en kəsiklərinin qurulması qaydası. Aksonometrik proyeksiyalar haqqında.(M)Mühazirə
6. 6.
   Detal birləşmələri haqqında ümumi məlumat. Detallarda və birləşmələrdə yivlərin təsviri və işarə olunması. Standart yivli detalların cizgisi. Detal birləşmələrində istifadə edilən emprik düsturlar. Qaynaq, lehim və yapışqan birləşmələrinin çertyojda təsviri. Digər növ birləşmələr və ötürmələrin cizgidə təsviri.(M)Mühazirə
7. 7.
   Eskizlər və işçi çertyojlar. Yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. Yığım vahidinin ümumi görünüş çertyoju şərtiliklər və sadələşmələr haqqında. Təsnifat cədvəli. Yığım vahidinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı.(M)Mühazirə
8. 8.
   EMüasir komputer texnologiyalarında vektor qrafika haqqında ümumi məlumat. AutoCAD proqramında 3D modeldən avtomatik 2D cizgilərin qurulması(M)Mühazirə
9. 9.
   Çertyoj standartları: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti işarələri, çertyojda ölçülərin göstərilməsi. (S).Məşğələ
10. 10.
    Həndəsi qurmalar. Qovuşmalar. İki düz xəttin qovuşması. Düz xətlə çevrənin və iki çevrənin qovuşması. Sadə konturların çəkil¬məsinə aid məşğələ. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1-ci məsələ).(S)Məşğələ
11. 11.
    Ovalın qurulması. Maillikdən istifadə etməklə profillərin qurulması. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
12. 12.
    Çertyojların tərtibinin nəzəri əsasları. Nöqtənin ortoqonal proyek-siyaları. Ümumi və xüsusi vəziyyətdə olan nöqtələrin təsviri. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (3-cü məsələ)(S)Məşğələ
13. 13.
    Duz xəttin kompleks çertyoju, xüsusi vəziyyətləri, izləri haqqında. Proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu ilə düz xətt par-çasının əsl boyunun qurulması. İki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətinə aid məşğələ.(S)Məşğələ
14. 14.
    Müstəvinin verilmə üsulları və xüsusi vəziyyətli müstəvilər. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması (xüsusi hal). Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsinə aid məşğələ (xüsusi hal). (S)Məşğələ
15. 15.
    Səthlərin (prizma, piramida silindr, konus) çertyojda təsviri. Nöqtə və xəttin səthlərə mənsub olması. Səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi (xüsusi hal). Sərbəst işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (4-cü məsələ).(S)Məşğələ
16. 16.
    Çertyojda təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər, en kəsiklər. Sadə fəza fiqurlarının görünüşlərinin qurulmasına aid fərdi tapşırıgların (FT) yerinə yetirilməsi. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (5-ci məsələ)(S)Məşğələ
17. 17.
    Aksonometrik proyeksiyalar haqqında. kvadrat, çevrənin və naturadan verilmiş detalın aksonometrik proyeksiyaları. Sərbəst işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (6-cı məsələ).(S)Məşğələ
18. 18.
    Birləşmələr haqda ümumi məlumat. Yivli birləşmələr və onun elementlərinin cizgilərinin tərtibinə (bolt, qayka, vint) aid aid məşğələ. Sİ –in tapşırığının verilməsi (7-ci məsələ).(S)Məşğələ
19. 19.
    Yivli birləşmələr. Emprik düsturlardan istifadə etməklə bolt birləşməsi və onun elementlərinin cizgilərinin tərtibinə aid məşğələ. (S)Məşğələ
20. 20.
    Sökülməyən birləşmələr. Qaynaq, lehim, yapışqan birləşmələrinin təs¬viri və işarə olunmasına aid məşğələ. Sİ -in tapşırığının verilməsi (8-ci məsələ).(S)Məşğələ
21. 21.
    SBirləşmələrin digər növləri və ötürmələr. Dişli çarx, zəncir və qayış ötür¬mələrinin çertyojda təsviri. Diyirlənmə yastıqlarının, işğillərin, şlislərin və pərçimlərin çertyojda təsviri.(S)Məşğələ
22. 22.
    Eskizlər. Eskizlər haqqında məlumat, yerinə-yetirilməsi ardıcıllığı və tətbiq sahələri. Naturadan verilmiş yivli detalın eskizinin çəkilməsi ardıcıllığı. Sİ-in tapşırığının verilməsi (9-cu məsələ).(S)Məşğələ
23. 23.
    Yığımın ümumi görünüş cizgisi. Yığım cizgisində istifadə edilən şərtiliklər və sadələşdirmələr. Yığım vahidinin ümumi görünüş cizgisinin oxunması və hissələnməsinə aid məşğələ. Sİ -in tapşırığının verilməsi (10-cu məsələ).(S)Məşğələ
24. 24.
    LAB. №1. Təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. AutoCAD proqramı ilə tanışlıq.(L)Laboratoriya
25. 25.
    LAB. №2. AutoCAD proqramında 2D-də çəkmə, redaktəetmə, ölçülərin qoyulması(L)Laboratoriya
26. 26.
    LAB. №3. AutoCAD proqramında verilmiş modelin iki görünüşünə görə üçüncü görünüşünün qurulması (L)Laboratoriya
27. 27.
    LAB. №4. AutoCAD proqramında 3D modellərin yaradılması, redak-təsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3D modelin qurulması (L)Laboratoriya

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.