Tərsimi həndəsə və mühəndis qrafikasıSillabus

Fənn kodu

İF-3937y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Payız semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a)15 saat mühaziərə, b)30 saat praktiki məşğələ, c)15 saat laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) TSİ:90, b) MRTSİ: 30

«Tərsimi həndəsə və mühəndis qrafikası» fənni – mühəndis qrafikasınının bütün bölmələrini və kompüter qrafikasının əsaslarını özündə birləşdirir və bakalavr hazırlığının əsasını təşkil edən fənlərdən biridir. «Tərsimi həndəsə və mühəndis qrafikası»nın öyrə-nilməsində əsas məqsəd: tələbələrə cisimlərin ortogonal proyeksiyalanmaya əsaslanan və KSVS uyğyn təsvirləri əldə etmək yollarını və əksinə cizgilərə əsasən onların fəza formaların müəyyən edilməsi ilə bağlı məsələləri həll etmək bacarığını öyrədir.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş. Proyeksalama üsulları haqqında. Nöqtənin ortoqonal pro-yek¬siyaları. Monj epürü. Nöqtənin iki və üç müstəviyə ortoqonal proyeksiyalanması. Nöqtənin xüsusi vəziyyətləri. Nöqtənin rüb¬lərdə və oktandlarda təsviri haqqında.(M)Mühazirə
2. 2.
   Çertyojların tərtibi üçün bəzi standartlar (formatlar, miqyaslar, çertyoj xətləri, şriftlər). Əsas yazının (künc ştampının) yerinə yeti¬ril¬məsi qaydaları. (S)Məşğələ
3. 3.
   LAB. №1. Təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. AutoCAD proqramı ilə tanışlıq. Line və Mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanmasıLaboratoriya
4. 4.
   Tərsimi həndəsnin predmeti haqqında. Nöqtə bəhsinə aid mə¬sələ həlli. Nöqtənin iki və üç müstəviyə ortoqonal proyeksi¬ya¬lanması. sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı.(S)Məşğələ
5. 5.
   Düz xəttin epürdə təsviri. Düz xəttin proyeksiya müstəvilərinə nəzərən xüsusi vəziyyətləri. Nöqtənin düz xəttə mənsub olması şərti. Düz xəttin izi. Düz xətt parçasının həqiqi boyunun (düz¬bu¬caqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz olunması üsulu ilə) təyini. Fəzada iki düz xəttin qarşılıqlı vəziyyəti.(MMühazirə
6. 6.
   Düz xəttin epürdə təsviri. Nöqtənin düz xəttə mənsubluğu. Par¬ça¬nın verilmiş nisbətdə bölünməsi. Düz xəttin əsl boyunun tapıl¬masına aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının veril¬məsi və izahı (1-ci məsələ).(S)Məşğələ
7. 7.
   LAB. №1. Təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. AutoCAD proqramı ilə tanışlıq. Line və Mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanmasıLaboratoriya
8. 8.
   Düz xəttin xüsusi vəziyyətləri. Düz xəttin izi və iki düz xəttin qarşılıqlı vəziyyəti mövzusunda məsələ həlli.(S)Məşğələ
9. 9.
   Müstəvilərin verilməsi üsulları və epürdə təsviri. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması şərti. Müstəvinin baş xətləri. Müstəvinin proyeksiya müstəvilərinə nəzərən xüsusi vəziy¬yətləri. (M)Mühazirə
10. 10.
    Müstəvilərin verilməsi üsulları. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olmasına və müstəvinin baş xətləri bəhsinə aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
11. 11.
    LAB. №2. AutoCAD proqramında 2D-də çəkmə, redaktəetmə, ölçü-lərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə KSVS-uyğun sadə konturların çəkilməsi ölçülərinin qoyulması.Laboratoriya
12. 12.
    Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsi bəhsinə aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (3-ci məsələ).(S)Məşğələ
13. 13.
    İki müstəvinin, düz xətlə müstəvinin kəsişməsi. Düz xətlə müs¬təvinin və iki müstəvinin paralelliyi və perpendikulyarlığı.(M) Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin paralelliyi və perpendikul¬ yarlığı. Mövqe və metrik məsələlərə aid məşğələ(S)Məşğələ
14. 14.
    LAB. №2. AutoCAD proqramında 2D-də çəkmə, redaktəetmə, ölçü-lərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə KSVS-uyğun sadə konturların çəkilməsi ölçülərinin qoyulması.Laboratoriya
15. 15.
    Çoxüzlülərin ortoqonal proyeksiyaları. Nöqtənin çoxüzlülüyə mən¬subluğu bəhsinə aid məsələ həlli.(S)Məşğələ
16. 16.
    Çoxüzlülər. Çoxüzlülərin ortoqonal proyeksiyaları (piramida və prizma). Nöqtənin çoxüzlülüyə mənsubluğu. Çoxüzlünün müstəvi və düz xətlə kəsişməsi.(M)Mühazirə
17. 17.
    Çoxüzlünün müstəvi və düz xətlə kəsişməsi möv¬zusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (6-ci məsələ).(S) Məşğələ
18. 18.
    LAB. №3. AutoCAD proqramında həndəsi qurmalar əsasında sadə konturların çəkilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərinin qoyulması.Laboratoriya
19. 19.
    Çoxüzlü səthlərdən ibarət fiqurların ortoqonal proyeksiyaları möv¬zusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (7-ci məsələ).(S)Məşğələ
20. 20.
    Əyri xətlər. Texnikada istifadə edilən əyri xətlər və onların orto-qonal proyeksiyalarının qurulması. Yiv xətti. Səthlərin növləri. Fır¬lanma səthləri: silindr, konus, sfera və tor səthlərinin ortoqonal proyeksiyalarının qurulması. Nöqtənin fırlanma səthlərinə mən-sub¬luğu. Fırlanma sətlərinin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi.(M)Mühazirə
21. 21.
    Fırlanma səthləri. Silindr, konus, sfera və tor - fırlanma səth¬lə¬rinin ortoqonal proyeksiyalarının qurulması. Nöqtənin fırlanma səthlərinə mənsubluğuna aid məsələ həlli.(S)Məşğələ
22. 22.
    LAB. №3. AutoCAD proqramında həndəsi qurmalar əsasında sadə konturların çəkilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərinin qoyulması.Laboratoriya
23. 23.
    Fırlanma səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi, fiqurların ortoqonal proyeksiyaları möv¬zusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (8-ci məsələ).(S)Məşğələ
24. 24.
    Çoxüzlü və fırlanma sətlərinin açılışı. Prizma, piramida, silindr və konus səthlərinin tam açılışı.(M) Çoxüzlülərin açılışı mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (9-cu məsələ).(S)Məşğələ
25. 25.
    LAB. №4. AutoCAD proqramında verilmiş xüsusi vəziyyətli müstəvilə kəsilmiş fəza fiqurunun hər üç proyeksiyasının qurulması və çapı .Laboratoriya
26. 26.
    Fırlanma səthlərin açılışı mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (10-cu məsələ).(S)Məşğələ
27. 27.
    Kəsən müstəvilər və konsentrik sferalar üsulu. İki səthin kəsişməsində xüsusi hallar.(M)Mühazirə
28. 28.
    İki səthlərin kəsişməsi mövzusuna aid məsələ həlli.(S)Məşğələ
29. 29.
    LAB. №4. AutoCAD proqramında verilmiş xüsusi vəziyyətli müstəvilə kəsilmiş fəza fiqurunun hər üç proyeksiyasının qurulması və çapı .Laboratoriya
30. 30.
    Məsələ1,2- Koordinatları ilə verilmiş nöqtələrin hər üç proyeksiyasının və əyani təsvirinin qurulması. Sərbəst iş
31. 31.
    Məsələ 3: Düz xətt bəhsinə aid tapşırıqlar.Sərbəst iş
32. 32.
    Məsələ 4: Üçbucaq və ya izlərlə verilmiş müstəvi üzərində yerləşən D nöqtəsinin çatışmayan proyeksiyasının qurulması. Sərbəst iş
33. 33.
    Məsələ 5: A nöqtəsindən α müstəvisinə qədər olan məsafənin əsl boyunun tapılması.Sərbəst iş
34. 34.
    Məsələ 6: Müstəvilə kəsilmiş çoxüzlünün hər üç proyeksiyasının qurul¬ması.Sərbəst iş
35. 35.
    Məsələ 7: Əyani təsvirdə verilmiş modelin hər üç proyeksiyasının qurul¬¬ması. Sərbəst iş
36. 36.
    Məsələ 8: Modelin verilmiş iki proyeksiyasına görə profil proyeksiya¬sı¬nın qurulması Sərbəst iş
37. 37.
    Məsələ 9: Prizma və ya piramida ilə müstəvinin kəsişməsindən alınan fiqurun proyeksiyalarının və əsl boyunun tapılması. Prizma və ya piramida səthinin tam açlışının qurulması. Sərbəst iş
38. 38.
    Məsələ 10: Konus və ya silindrin müstəvilə kəsişməsindən alınan yastı fiqurun proyeksiyalarının və əsl boyunun qurulması. Konusun və ya silindirin tam açlışının çəkilməsi.Sərbəst iş

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.